Categorie: Praktisch online

In bijna elke schoenendoos met foto’s zitten ze: kiekjes met een vouw er dwars doorheen, of een witte streep waar het papier is gebroken. Weggooien wil je ze niet en laten restaureren kost al gauw tientallen euro’s per foto.

Er is sinds kort een derde optie. Je maakt met je telefoon een foto van de afdruk, stuurt die naar ChatGPT en vraagt om de vouwen weg te halen. Wat eruit komt ziet eruit alsof de foto nooit gevouwen is geweest.

Dat klinkt te mooi, en op één punt is het dat ook. Daar komen we zo op.

Wat er eigenlijk gebeurt

Het is belangrijk om dit goed te begrijpen, want het bepaalt hoe je met het resultaat omgaat. ChatGPT herstelt je foto niet. Er wordt geen vouw gladgestreken en geen beschadiging gerepareerd. Het programma kijkt naar je foto en tekent een nieuwe.

Meestal is die nieuwe versie bijna niet van het origineel te onderscheiden. Maar “bijna” is niet hetzelfde als “helemaal”. Een gezicht kan een fractie anders staan, een knoop op een jas kan verdwijnen, een patroon op een gordijn kan net iets anders lopen.

Stap voor stap

1. Maak een goede foto van de afdruk. Leg de foto op een tafel bij het raam, overdag, en houd je telefoon er recht boven. Geen flits — die geeft een witte vlek. Zorg dat de hele foto in beeld staat en dat je eigen schaduw er niet overheen valt.

2. Open ChatGPT en stuur de foto mee. Op je telefoon tik je op het plusje of het paperclipje naast het tekstvak en kies je de foto uit je fotoalbum.

3. Vraag het in gewoon Nederlands. Je hoeft geen ingewikkelde opdracht te typen. Dit werkt prima:

Kun je de vouwen en beschadigingen uit deze foto halen,
zodat het lijkt alsof hij net gescand is? Houd de gezichten
en de kleuren precies zoals ze zijn.

Die laatste zin is de belangrijkste. Zonder die aanwijzing gaat het programma soms ook “verbeteren”: stralender kleuren, gladdere huid, een vrolijker gezicht. Dat wil je juist niet.

4. Leg ze naast elkaar. Zet het origineel en het resultaat naast elkaar op je scherm en kijk naar de gezichten. Herken je iedereen nog meteen? Zo niet, vraag dan om een nieuwe poging met de opmerking dat de gezichten zijn veranderd.

5. Bewaar allebei. Sla de nieuwe versie op met een duidelijke naam, bijvoorbeeld “oma-1962-opgeknapt”, zodat je over vijf jaar nog weet welke de echte was.

Waar het misgaat

Even over privacy

Een oude familiefoto uploaden betekent dat die foto naar een computer in het buitenland gaat. Voor een vakantiekiekje uit 1975 zal dat weinig uitmaken, maar er zijn twee dingen om over na te denken.

Staan er mensen op die nog leven, dan is het netjes om het even te vragen. En foto’s van kinderen zou ik niet zomaar uploaden, ook niet die van jezelf van vroeger — dat is een keuze die je voor iemand anders maakt.

In de instellingen van ChatGPT kun je bij de privacyopties aangeven dat je gesprekken niet gebruikt mogen worden om het programma te trainen. Dat is één vinkje en het staat niet standaard goed.

Wat ik zou doen

1. Begin met één foto die je niet erg vindt. Niet meteen de trouwfoto van je ouders. Pak een kiekje waar wel een vouw in zit maar dat geen ramp is, en kijk wat eruit komt.
2. Fotografeer je hele doos in één middag. Los van dit hele verhaal: papieren foto’s verbleken en gaan stuk. Ze met je telefoon vastleggen is sowieso de moeite waard, en dan heb je meteen materiaal om mee te oefenen.
3. Print de mooiste opnieuw. Een opgeknapte foto op je telefoon is leuk, maar op de schoorsteenmantel is hij pas iets waard. Afdrukken kost bij de drogist een paar euro.

Veelgestelde vragen

Kan dit met de gratis versie van ChatGPT?
Meestal wel, maar met een limiet op het aantal afbeeldingen per dag. Loop je daartegenaan, dan kun je gewoon morgen verder.

Moet ik de foto eerst laten scannen?
Nee. Een goede telefoonfoto bij daglicht is genoeg. Heb je thuis een printer met scanner, dan is dat wel iets scherper.

Kan het ook bij een zwart-witfoto?
Ja. Je kunt zelfs vragen om er kleur aan toe te voegen, maar bedenk dat die kleuren verzonnen zijn. Niemand weet meer of die jurk echt blauw was.

Kan ik hier een oude foto scherper mee maken?
Tot op zekere hoogte. Een bewogen of onscherpe foto wordt niet “hersteld” maar opnieuw ingevuld, en dan is de kans op afwijkende gezichten een stuk groter.

Is er iets speciaals aangekondigd waardoor dit nu kan?
Niet als losse functie. Het komt doordat de beeldmodellen van OpenAI inmiddels een bestaande foto als vertrekpunt kunnen nemen en er een deel van kunnen overtekenen. Wat je hierboven leest komt van gebruikers die het gewoon uitprobeerden, niet uit een aankondiging.

Bronnen

• @nicdunz op X — twee gekreukte foto’s, twee resultaten
• OpenAI — beeldmodel met afbeeldingen als invoer en gedeeltelijk overtekenen

De teaser voor het derde seizoen van The Lord of the Rings: The Rings of Power staat online. De serie komt op 11 november naar Prime Video. Dat is de hele aankondiging: een datum en een trailer.

Voor wie de eerste twee seizoenen heeft gezien, is dat genoeg. Voor wie afhaakte of er nooit aan begon, is dit een goed moment om te bepalen of het de moeite waard is — want er komt een flinke tijdsinvestering bij kijken.

Waar gaat het ook alweer over?

De serie speelt duizenden jaren vóór de bekende films van Peter Jackson. Geen Frodo, geen Ring die vernietigd moet worden. In plaats daarvan zie je hoe de ringen worden gesmeed en hoe het kwaad langzaam terrein wint.

Je hoeft de films niet gezien te hebben om het te volgen. Wel helpt het als je van langzaam opgebouwde verhalen houdt: er wordt veel gepraat en gereisd, en de grote gevechten zijn schaars.

Is het wat voor jou?

Dat laatste punt is de reden dat de serie verdeelde reacties krijgt. De makers hadden maar beperkte rechten op het bronmateriaal en hebben veel zelf bedacht. Wie de boeken goed kent, struikelt daarover; wie ze niet kent, merkt er niets van.

Wat je nodig hebt om te kijken

Prime Video zit bij een Amazon Prime-abonnement. Heb je dat al vanwege bezorging, dan kun je meteen kijken. Zo niet, dan is een los abonnement mogelijk — en let erop dat Prime Video standaard reclame toont tenzij je daarvoor bijbetaalt.

Praktisch: de serie is in het Engels met Nederlandse ondertiteling. Een nagesynchroniseerde versie is er niet, en de ondertiteling zet je aan via het tandwieltje tijdens het afspelen.

Wat ik zou doen

1. Kijk eerst de eerste aflevering van seizoen 1. Niet de trailer van seizoen 3 — die laat vooral mooie beelden zien en verklapt weinig over het tempo. Aan één aflevering weet je genoeg.
2. Bepaal vóór november of je Prime houdt. Als je alleen voor deze serie een abonnement neemt, zet dan meteen een herinnering om het na afloop op te zeggen.
3. Zet de ondertiteling goed voordat je begint. Bij fantasyseries komen veel namen en plaatsen langs; meelezen scheelt verwarring.

Veelgestelde vragen

Moet ik seizoen 1 en 2 hebben gezien?
Ja, dat is wel aan te raden. Het is één doorlopend verhaal en er wordt niet uitgebreid samengevat.

Hoeveel afleveringen krijgt seizoen 3?
Dat is bij deze aankondiging niet genoemd. De eerste twee seizoenen hadden er acht.

Kan ik het ook op mijn televisie kijken?
Ja. Prime Video zit op vrijwel elke smart-tv, en anders via een streamingkastje of je spelcomputer.

Bronnen

• Officiële teaser van The Rings of Power (24 juli 2026)
• Prime Video — voor abonnement en beschikbaarheid

YouTube en NBCUniversal hebben op 27 juli een deal gesloten: wie YouTube Premium heeft, krijgt er begin 2027 Peacock bij zonder extra kosten. Wel met reclame, en — dat is voor ons het belangrijkste — alleen in de Verenigde Staten.

Nederlandse abonnees krijgen dit dus niet. Toch is het nieuws de moeite waard, omdat het laat zien welke kant het opgaat met de stapel abonnementen die we allemaal hebben.

Wat er in de VS gaat gebeuren

Peacock is de streamingdienst van NBCUniversal, met onder meer sport (NFL, Olympische Spelen, NBA) en series als Saturday Night Live en Law & Order. Voor Amerikaanse kijkers is dat een dienst van rond de elf dollar per maand die er ineens gratis bij komt.

Waarom dit gebeurt

Streamingdiensten hebben een probleem: bijna iedereen die een abonnement wil, heeft er al een. Groeien kan dan nog maar op twee manieren — de prijs verhogen, of samenwerken met een partij die de kijkers al heeft.

YouTube heeft die kijkers. NBCUniversal heeft de programma’s. Voor NBCUniversal is dit de grootste distributiedeal tot nu toe; voor YouTube is het een reden om Premium te nemen of te houden.

Reken erop dat dit soort bundels de komende jaren normaler wordt. Dat is prettig zolang je die diensten toch al wilde, en vervelend als je ervoor betaalt zonder ze te gebruiken.

Wat je hier vandaag mee kunt

Ook zonder deze deal is dit een goed moment om je eigen abonnementen na te lopen. De meeste mensen betalen voor meer diensten dan ze denken, simpelweg omdat het maandbedrag klein is en de afschrijving automatisch gaat.

Zo krijg je overzicht: pak je bankafschriften van de afgelopen drie maanden erbij en zoek op de bedragen die elke maand terugkomen. Bijna iedereen vindt er zo minstens één die niet meer nodig is.

Wat ik zou doen

1. Loop vandaag je vaste maandbedragen langs. Drie maanden bankafschrift, alle terugkerende bedragen op een rijtje. Dit kost een half uur en levert bijna altijd geld op.
2. Kijk of je diensten dubbel hebt. Twee muziekabonnementen in één huishouden komt vaker voor dan je denkt, zeker als er ook een gezinsabonnement meeloopt.
3. Zeg op wat je een maand niet hebt gebruikt. Bij vrijwel alle diensten kun je later gewoon weer terugkomen, meestal met je oude gegevens.

Veelgestelde vragen

Komt Peacock ook naar Nederland?
Peacock is hier niet als losse dienst beschikbaar en over deze bundel is voor Nederland niets aangekondigd. Ga er voorlopig niet vanuit.

Wordt YouTube Premium hierdoor duurder?
In de VS niet, zeggen beide partijen. Over de Nederlandse prijs zegt deze deal niets — die kan om heel andere redenen veranderen.

Zit er reclame bij?
Ja, het gaat om de versie van Peacock mét reclame. YouTube Premium zelf blijft reclamevrij voor gewone YouTube-video’s.

Bronnen

• Persbericht van NBCUniversal (27 juli 2026)
• CNBC over de deal

Je hebt een mail verstuurd en ziet meteen de fout. In Gmail heb je dan een paar seconden om hem terug te halen — en die tijd kun je zelf verlengen tot 30 seconden. Standaard staat hij op 5. Dat is bij de meeste mensen te kort om ook echt te reageren.

Het is een van die instellingen die er al jaren zit en die bijna niemand aanpast. Terwijl het verschil tussen 5 en 30 seconden precies het verschil is tussen “te laat” en “gelukkig”.

Zo zet je het om

1. Open Gmail op een computer, niet op je telefoon.
2. Klik rechtsboven op het tandwiel en kies “Alle instellingen bekijken”.
3. Blijf op het tabblad “Algemeen”.
4. Zoek de regel “Verzending ongedaan maken” en kies 30 seconden.
5. Scroll helemaal naar beneden en klik op “Wijzigingen opslaan”. Sla je dit over, dan is er niets veranderd.

Die laatste stap is waar het bij de meeste mensen misgaat. Gmail bewaart de instelling pas als je onderaan de pagina opslaat.

Hoe het werkt

Handig om te weten: Gmail haalt de mail niet terug bij de ontvanger. Wat er echt gebeurt, is dat Gmail het verzenden een half minuutje uitstelt. Klik je binnen die tijd op “Ongedaan maken”, dan is de mail nooit weggegaan.

Dat betekent ook: is de tijd voorbij, dan is hij echt verstuurd. Er is geen tweede kans, en er bestaat geen knop om een verzonden mail alsnog weg te halen.

Het nadeel van 30 seconden instellen is navenant klein: je mail vertrekt een halve minuut later. Bij een dringend bericht merk je dat, bij de rest niet.

Waar staat die knop?

Na het versturen verschijnt links onderin je scherm een klein balkje met “Bericht verzonden” en daarnaast “Ongedaan maken”. Daar moet je op klikken. Klik je ergens anders of ga je naar een ander tabblad, dan verdwijnt het balkje en is de kans voorbij.

Op je telefoon werkt het hetzelfde, maar daar verschijnt het balkje onderaan en blijft het korter staan.

Wat ik zou doen

1. Zet hem vandaag op 30 seconden. Twee minuten werk, en je hebt er de rest van je leven wat aan.
2. Test het één keer met een mail aan jezelf. Dan weet je waar dat balkje staat en hoe het eruitziet. Op het moment dat je het echt nodig hebt, wil je niet zoeken.
3. Wen jezelf aan: eerst schrijven, dan pas de ontvanger invullen. Dat voorkomt de fout waar geen enkele knop tegen helpt — een half afgemaakte mail die per ongeluk wegging.

Veelgestelde vragen

Kan ik dit ook op mijn telefoon instellen?
De instelling zelf zet je op een computer. Hij geldt daarna voor je hele account, dus ook voor de app op je telefoon.

Werkt dit ook bij Outlook of andere e-mail?
Andere diensten hebben vaak iets vergelijkbaars, maar het heet er anders en zit op een andere plek. Dit stappenplan is specifiek voor Gmail.

Kan de ontvanger zien dat ik iets ongedaan heb gemaakt?
Nee. De mail is nooit verstuurd, dus er komt niets aan en er verdwijnt niets. De ontvanger merkt er niets van.

Bronnen

• Gmail over de instelling (28 juli 2026)
• Gmail Help — officiële uitleg en actuele schermafbeeldingen