Oplichters worden steeds inventiever, en het kan beangstigend zijn om te horen wat er allemaal mogelijk is. Toch is er goed nieuws: bijna alle trucs draaien om hetzelfde — vertrouwen winnen en haast creëren. Ken je het patroon, dan prik je er doorheen. We zetten de bekendste trucs rustig op een rij.
Phishing: nep-berichten van ‘betrouwbare’ afzenders
Bij phishing krijg je een e-mail, sms of appje dat lijkt te komen van je bank, een pakketdienst of de overheid. Er zit een link in naar een nepsite die om je gegevens vraagt. Herken het aan: aandringen op spoed, een vreemd afzenderadres, en een link die je moet aanklikken. Klik nooit zomaar; ga zelf naar de officiële app of website.
Spoofing: de bank ‘belt’ je
Bij spoofing lijkt het alsof je gebeld wordt door het echte nummer van je bank. Een vriendelijke ‘medewerker’ zegt dat er verdachte activiteit is en dat je je geld moet ‘veiligstellen’. Dit is altijd oplichting. Een bank belt je nooit om geld over te maken of codes te vragen. Hang op en bel zelf het nummer op je bankpas.
De ‘hoi mama’-truc via WhatsApp
Je krijgt een bericht van een onbekend nummer: je ‘zoon’ of ‘dochter’ met een nieuw nummer en een dringend verzoek om een rekening te betalen. Bel altijd het oude, bekende nummer om het te controleren, of stel een vraag die alleen je echte kind kan beantwoorden.
Nieuwere trucs om op te letten
- Nep-helpdesk: iemand ‘van Microsoft’ belt dat je computer een virus heeft en op afstand wil meekijken. Doe dit nooit.
- Vriend-in-nood met AI-stem: oplichters kunnen met AI een stem namaken. Twijfel je, bel dan terug op het bekende nummer.
- Nep-webshops: spotgoedkope aanbiedingen op onbekende sites die niets leveren.
- QR-code-fraude: een nep-QR-code die naar een valse betaalpagina leidt.
De gouden regel
Voelt iets dringend of te mooi om waar te zijn? Wacht even en doe niets. Geef nooit codes door, klik niet zomaar op links, en laat je nooit opjagen. Bij twijfel: bel zelf het officiële nummer, of overleg met iemand die je vertrouwt.
Waar je terechtkunt
Vertrouw je iets niet, of ben je ergens ingetrapt? De Fraudehelpdesk helpt je en houdt de actuele trucs bij. Bij schade bel je je bank en doe je aangifte bij de politie. Schaam je niet — het overkomt heel veel mensen.
Hoe weet ik zeker of een bericht echt is?
Bij twijfel: reageer niet op het bericht zelf, maar neem zelf contact op via een officieel nummer of de app. Een echte instantie vindt dat nooit erg.
Mijn ‘bank’ belt van het juiste nummer, klopt dat?
Nee, een nummer is na te maken (spoofing). Een bank vraagt nooit telefonisch om codes of om geld over te maken. Hang op en bel zelf terug.
Lees ook Zo herken je een nep-bericht en meer in de rubriek Veilig online.