Direct naar de inhoud
Tekstgrootte:

Blog

  • Doorwerken na je AOW: dit verandert er

    Doorwerken na je AOW: dit verandert er

    Update 24 augustus 2026: er ligt nu een concreet belastingcijfer bij dit verhaal, en het is groter dan de meeste mensen denken. Financieel adviseur Jeroen Wolfsen van MoneyWise rekende het voor in het radioprogramma Stand van Nederland: zodra u de AOW-leeftijd bereikt, betaalt u over inkomen tot 38.883 euro nog 17,85 procent belasting in plaats van 37,56 procent. Dat komt doordat AOW-gerechtigden geen premies meer betalen voor onder meer de AOW en de werknemersverzekeringen. Boven dat bedrag valt het inkomen weer in een hoger tarief. Op duizend euro extra bruto scheelt dat onder die grens bijna tweehonderd euro netto, en dat is precies waarom doorwerken na uw AOW financieel anders uitpakt dan doorwerken ervoor. Wolfsen bevestigt ook wat hieronder al staat: extra inkomen kort uw AOW of pensioen niet. “Als je nu een baan hebt en je neemt een bijbaan, word je daar ook niet op gekort. Dus het zou gek zijn als je wel op je pensioen en je AOW wordt gekort.” Eén waarschuwing hoort erbij en die staat nergens groot: meer inkomen kan wel uw toeslagen raken. Zorgtoeslag en huurtoeslag lopen terug of vervallen naarmate uw inkomen stijgt, en dat verlies telt u pas achteraf op. Reken die twee dus samen door voordat u ja zegt, niet apart. Bron: WNL over doorwerken na uw pensioen.

    Van de werkende Nederlanders ziet 1 op de 10 het zitten om na hun 67ste door te gaan. De grootste groep, 38 procent, wil juist eerder stoppen dan de AOW-leeftijd. Dat blijkt uit onderzoek van EenVandaag onder ongeveer 8.500 werkenden in het Opiniepanel.

    Werkgevers willen het omgekeerde. Volgens werkgeversvereniging AWVN vraagt een kwart van de werkgevers aan mensen die de AOW-leeftijd bereiken of ze langer willen blijven. Sommige werven zelfs actief onder gepensioneerden.

    Eén van de mensen die doorwerkt is Dirk Nijpjes (73). Na een loopbaan bij Defensie ging hij op zijn 55ste met pensioen — dat kon toen nog — en daarna is hij eigenlijk nooit gestopt. Hij geeft nu les in warmte- en installatietechniek, maximaal drie à vier dagen per week, met vrij in april, mei, juni en september. Niet voor het geld, zegt hij: “Ik heb een goed pensioen en AOW, maar ik vind het leuk om mensen dingen te leren.”

    Uw contract, uw loon bij ziekte en uw ontslagbescherming schuiven allemaal mee

    Hier zit het deel waar de meeste mensen overheen lezen. Doorwerken na je AOW-leeftijd is geen kwestie van gewoon doorgaan met hetzelfde contract. De regels veranderen, en niet allemaal in jouw voordeel. Dit staat op de uitleg van de Rijksoverheid:

    • Loon bij ziekte: maximaal 6 weken. Voor iedereen onder de AOW-leeftijd is dat twee jaar. Word je ziek, dan stopt de loondoorbetaling dus na anderhalve maand.
    • Ontslag gaat buiten UWV en rechter om. Je werkgever kan opzeggen met één maand opzegtermijn, mits je contract inging vóór je AOW-leeftijd.
    • Geen WW of WIA meer. Word je werkloos of arbeidsongeschikt, dan is er geen uitkering.
    • Zes tijdelijke contracten in vier jaar. Pas daarna wordt het automatisch vast. Onder de AOW-leeftijd is dat drie contracten in drie jaar.
    • Je werkgever houdt geen premies meer in voor ZW, WW, WAO en WIA. Netto houd je daardoor meer over van hetzelfde brutoloon.

    Wat níét verandert: je hebt recht op minstens het minimumloon en op vakantiegeld, en extra inkomen heeft geen enkel effect op de hoogte van je AOW of je pensioen. Dat laatste is de hardnekkigste misvatting rond dit onderwerp.

    Waarom werkgevers zo graag AOW’ers houden

    Zet die lijst eens naast elkaar en de reden staat er gewoon. Zes weken loon bij ziekte in plaats van twee jaar, ontslag zonder toestemming vooraf, geen premies. Een werknemer met AOW is voor een werkgever simpelweg een goedkoper en makkelijker risico dan dezelfde persoon een jaar eerder.

    Dat is geen reden om het niet te doen. Het is wel de reden om te snappen wat je opgeeft. Zit je op je 68ste zes weken in de ziektewet en gaat het daarna nog niet, dan val je terug op je AOW en pensioen — die je toch al had. Wie doorwerkt om rond te komen, moet dat scenario wel een keer doorgerekend hebben.

    De rekensom die je zelf moet maken

    Drie vragen, en die kun je in een half uur beantwoorden:

    1. Wat houd je netto over per gewerkte dag, nu er geen werknemerspremies meer af gaan?
    2. Wat gebeurt er met je inkomen als je zes weken ziek bent en daarna niet terug kunt?
    3. Staat er in je cao dat je contract afloopt bij de AOW-leeftijd? Dan stopt het gewoon en moet je een nieuw contract afspreken.

    Voor de meeste mensen die doorwerken geldt hetzelfde als voor Dirk: het geld is niet de reden. Dan is de vraag vooral of het werk zelf nog leuk genoeg is voor drie of vier dagen. Is het geld wel de reden, dan is dat een signaal om eerst naar de rest van je inkomen te kijken — wat de pensioenverhoging van 2027 oplevert bijvoorbeeld, of hoe de koopkracht van AOW’ers zich dit jaar ontwikkelt. Ook kleinere posten tellen op: de seniorenkorting in het ov verdwijnt, en dat scheelt per maand meer dan je denkt.

    De gouden regel

    Doorwerken na je AOW is prima geregeld zolang je gezond blijft. Zodra dat niet zo is, valt het vangnet grotendeels weg. Beslis dus niet op het nettobedrag alleen, maar op de vraag of je het zonder dat vangnet ook nog wilt.

  • Pensioen 2027: 0,5 procent omhoog

    Pensioen 2027: 0,5 procent omhoog

    Drie grote pensioenfondsen houden rekening met een kleine verhoging in 2027. Bij Metaal en Techniek gaat het om ongeveer 0,5 procent, bij Zorg en Welzijn en bij Bouw om afgerond 0,6 procent. Dat blijkt uit de kwartaalcijfers die de NOS naast elkaar legde. Voordat je opgelucht ademhaalt: reken het eerst even om.

    Wat 0,5 procent oplevert

    Neem een bruto aanvullend pensioen van €1.500 per maand. Daar komt bij 0,5 procent €7,50 bruto per maand bij, oftewel €90 per jaar. Bij 0,6 procent is dat €9 per maand en €108 per jaar. Bij €800 pensioen gaat het om €4 per maand.

    Zet daar de prijzen naast. Het Centraal Planbureau raamt de inflatie voor 2027 op 2,8 procent. Een verhoging van een half procent tegenover bijna drie procent prijsstijging betekent dat je er in wat je ervoor koopt op achteruitgaat, ook al staat er straks een hoger bedrag op je overzicht. De AOW volgt een eigen route en beweegt mee met het minimumloon, dus dat deel van je inkomen loopt anders.

    Dat is geen reden om somber te doen, wel om het verhaal zuiver te houden. Een verhoging is beter dan een verlaging, en die verlaging lijkt er niet te komen: de drie fondsen zeggen genoeg buffer te hebben om een nieuwe beursklap op te vangen.

    Waar het rendement vandaan komt

    Voor deelnemers die al pensioen ontvangen lag het rendement in het tweede kwartaal tussen 4,2 en 5,7 procent. Dat kwam vooral van de aandelenmarkt, en daarbinnen van het enthousiasme rond kunstmatige intelligentie. De onrust rond de oorlog in het Midden-Oosten is bovendien wat geluwd; in het eerste kwartaal drukte die de cijfers nog zo hard dat werd gehint op géén verhoging.

    Let op dat verschil tussen 4,2 procent rendement en 0,5 procent verhoging. Dat is geen rekenfout. In het nieuwe stelsel heeft elke deelnemer een eigen pensioenpot, en fondsen spreiden mee- en tegenvallers over meerdere jaren en over groepen deelnemers. Voor wie al met pensioen is wordt voorzichtiger belegd dan voor iemand van veertig. Een goed kwartaal slaat dus maar voor een deel neer in de maanduitkering.

    30 september is de datum die telt

    De genoemde percentages zijn indicaties, meer niet. Bepalend is de stand op 30 september. Alles wat de fondsen tussen nu en die datum verdienen of verliezen, telt nog mee, en aandelenkoersen kunnen in zes weken flink bewegen. In november horen deelnemers wat het voor hun pensioen in 2027 betekent.

    Wat je zelf kunt doen is beperkt, en dat is eerlijker dan doen alsof er een knop is. Wacht de brief in november af, en controleer dan of het percentage in die brief hetzelfde is als wat je fonds nu noemt. Wijkt het af, dan staat de reden er meestal onder.

    Het grotere plaatje

    Een verhoging van €90 per jaar valt in het niet bij wat er aan de uitgavenkant gebeurt. Eerder dit jaar bleek uit de AOW Koopkrachtmonitor dat zeven op de tien AOW’ers aankopen uitstelt. En wie veel met de trein gaat, ziet daar een vaste post oplopen nu de seniorenkorting in het ov verdwijnt.

    Die twee bedragen samen zijn groter dan de verhoging die er misschien aankomt. Dat is de rekensom die telt, niet het percentage in het persbericht.

  • Zeven op de tien AOW’ers stellen aankopen uit

    Zeven op de tien AOW’ers stellen aankopen uit

    Bijna zeven op de tien AOW’ers hebben het afgelopen jaar een aankoop of activiteit uitgesteld omdat het dagelijks leven duurder werd. Dat staat in de AOW Koopkrachtmonitor 2026, waarvoor seniorenplatform AOW.nu eind juni ruim 10.000 AOW-gerechtigden ondervroeg. Het opvallendste cijfer staat niet bovenaan: 43 procent zegt te bezuinigen op de boodschappen.

    Waarop mensen bezuinigen

    De uitgaven waarop wordt beknibbeld, op volgorde uit het onderzoek:

    Uitgavenpost Aandeel dat er minder aan uitgeeft
    Vakantie 51,8%
    Verwarming en energie bijna 48%
    Kleding ruim 46%
    Boodschappen ruim 43%
    Vrije tijd, sport en uitjes ongeveer een derde
    Auto en openbaar vervoer bijna 30%
    Zorgkosten en hulpmiddelen ongeveer 10%

    Een vakantie kun je overslaan en een jas een seizoen langer dragen. Boodschappen niet. Wie op die post bezuinigt, kiest andere producten, wacht op aanbiedingen of laat dingen staan. Dat 43 procent daar zit, zegt meer over de ruimte in het maandbudget dan het percentage over vakanties.

    De AOW ging op 1 juli juist omhoog

    Dat lijkt tegenstrijdig, maar dat is het niet. De AOW beweegt mee met het wettelijk minimumloon en wordt elk half jaar opnieuw vastgesteld. Sinds 1 juli zijn dit de officiële bedragen van de Sociale Verzekeringsbank:

    • Alleenstaand: 1.662,16 euro bruto per maand, met loonheffingskorting 1.581,55 euro netto.
    • Getrouwd of samenwonend: 1.139,39 euro bruto per persoon, met loonheffingskorting 1.084,13 euro netto.

    Daar komt vakantiegeld bij, dat in mei wordt uitbetaald. Maar die bedragen zeggen weinig over wat er overblijft. Een afbetaalde koopwoning geeft een heel ander maandplaatje dan een huurwoning met stijgende servicekosten, en wie naast de AOW een aanvullend pensioen heeft, merkt een prijsstijging anders dan iemand die het alleen met de AOW doet.

    Lees het cijfer zoals het bedoeld is

    Eén ding hoort erbij: dit is geen CBS-onderzoek. AOW.nu is een platform voor AOW-gerechtigden en de vragenlijst is ingevuld door mensen die dat platform al volgen. Bij zo’n opzet vullen mensen die zich zorgen maken over geld de enquête eerder in dan mensen die dat niet doen. De richting van de uitkomst klopt waarschijnlijk prima, de precieze percentages zijn geen landelijke meting.

    Dat maakt het onderzoek niet waardeloos, wel anders bruikbaar: als signaal over waar mensen als eerste snijden, niet als exacte thermometer van heel Nederland.

    Waar wél ruimte zit

    Uitstellen is de duurste manier om te besparen: een kapotte wasmachine die je een half jaar uitstelt, kost je uiteindelijk vaak meer. Dit zijn de posten waar in de praktijk het meeste te halen valt, zonder dat je iets inlevert:

    • Controleer je toeslagen opnieuw. Zorgtoeslag en huurtoeslag hangen aan je inkomen van dit jaar. Verandert je pensioen of je spaargeld, dan verandert je recht mee — en dat gaat niet vanzelf.
    • Vraag naar de gemeentepolis. Veel gemeenten hebben een collectieve zorgverzekering voor mensen met een laag inkomen, met een aanvullend pakket dat je anders zelf zou betalen. Dat scheelt vaak meer dan het overstappen van energiecontract.
    • Zet je energiecontract naast je werkelijke verbruik. Niet naast het gemiddelde uit de reclame, maar naast je eigen jaarnota. Bij een laag verbruik weegt het vastrecht zwaarder dan de kale prijs per kilowattuur.
    • Reken losse ritten om. Zeker nu de seniorenkorting in het regionale OV verdwijnt, kan een abonnement of daluren reizen goedkoper uitpakken dan losse ritjes.

    Let op wat er hierna in je mailbox komt

    Elk nieuwsbericht over koopkracht en AOW levert binnen een week een golf berichten op die er officieel uitzien: “controleer of u recht heeft op de nieuwe AOW-toeslag”, met een link. De SVB en de Belastingdienst vragen nooit per mail om je bankgegevens of je DigiD. Twijfel je over een bericht, doe dan eerst de check of een bericht nep is voordat je ergens op klikt.

    Bron: De Dagelijkse Standaard over de AOW Koopkrachtmonitor 2026, 12 augustus 2026.

  • Oude foto’s ontkreukelen met ChatGPT: rustig stappenplan

    In bijna elke schoenendoos met foto’s zitten ze: kiekjes met een vouw er dwars doorheen, of een witte streep waar het papier is gebroken. Weggooien wil je ze niet en laten restaureren kost al gauw tientallen euro’s per foto.

    Er is sinds kort een derde optie. Je maakt met je telefoon een foto van de afdruk, stuurt die naar ChatGPT en vraagt om de vouwen weg te halen. Wat eruit komt ziet eruit alsof de foto nooit gevouwen is geweest.

    Dat klinkt te mooi, en op één punt is het dat ook. Daar komen we zo op.

    Wat er eigenlijk gebeurt

    Het is belangrijk om dit goed te begrijpen, want het bepaalt hoe je met het resultaat omgaat. ChatGPT herstelt je foto niet. Er wordt geen vouw gladgestreken en geen beschadiging gerepareerd. Het programma kijkt naar je foto en tekent een nieuwe.

    Meestal is die nieuwe versie bijna niet van het origineel te onderscheiden. Maar “bijna” is niet hetzelfde als “helemaal”. Een gezicht kan een fractie anders staan, een knoop op een jas kan verdwijnen, een patroon op een gordijn kan net iets anders lopen.

    Bewaar altijd het origineel. De opgeknapte versie is een mooie kopie, geen vervanging van de echte foto.

    Stap voor stap

    1. Maak een goede foto van de afdruk. Leg de foto op een tafel bij het raam, overdag, en houd je telefoon er recht boven. Geen flits — die geeft een witte vlek. Zorg dat de hele foto in beeld staat en dat je eigen schaduw er niet overheen valt.

    2. Open ChatGPT en stuur de foto mee. Op je telefoon tik je op het plusje of het paperclipje naast het tekstvak en kies je de foto uit je fotoalbum.

    3. Vraag het in gewoon Nederlands. Je hoeft geen ingewikkelde opdracht te typen. Dit werkt prima:

    Kun je de vouwen en beschadigingen uit deze foto halen,
    zodat het lijkt alsof hij net gescand is? Houd de gezichten
    en de kleuren precies zoals ze zijn.

    Die laatste zin is de belangrijkste. Zonder die aanwijzing gaat het programma soms ook “verbeteren”: stralender kleuren, gladdere huid, een vrolijker gezicht. Dat wil je juist niet.

    4. Leg ze naast elkaar. Zet het origineel en het resultaat naast elkaar op je scherm en kijk naar de gezichten. Herken je iedereen nog meteen? Zo niet, vraag dan om een nieuwe poging met de opmerking dat de gezichten zijn veranderd.

    5. Bewaar allebei. Sla de nieuwe versie op met een duidelijke naam, bijvoorbeeld “oma-1962-opgeknapt”, zodat je over vijf jaar nog weet welke de echte was.

    Waar het misgaat

    Wat er gebeurt Wat je eraan doet
    Een gezicht lijkt net iemand anders Opnieuw vragen en er expliciet bij zetten dat de gezichten niet mogen veranderen
    Tekst op een bord of een winkelpui wordt onzin Vragen om de tekst letterlijk over te nemen, of dat stukje uit het origineel laten
    De foto wordt te mooi, te glad, te modern Vragen om de korrel en de kleurzweem van het origineel te behouden
    Een detail is verdwenen: een bril, een ring, een hondje op de achtergrond Benoemen wat er weg is en om een nieuwe poging vragen

    Even over privacy

    Een oude familiefoto uploaden betekent dat die foto naar een computer in het buitenland gaat. Voor een vakantiekiekje uit 1975 zal dat weinig uitmaken, maar er zijn twee dingen om over na te denken.

    Staan er mensen op die nog leven, dan is het netjes om het even te vragen. En foto’s van kinderen zou ik niet zomaar uploaden, ook niet die van jezelf van vroeger — dat is een keuze die je voor iemand anders maakt.

    In de instellingen van ChatGPT kun je bij de privacyopties aangeven dat je gesprekken niet gebruikt mogen worden om het programma te trainen. Dat is één vinkje en het staat niet standaard goed.

    Wat ik zou doen

    1. Begin met één foto die je niet erg vindt. Niet meteen de trouwfoto van je ouders. Pak een kiekje waar wel een vouw in zit maar dat geen ramp is, en kijk wat eruit komt.
    2. Fotografeer je hele doos in één middag. Los van dit hele verhaal: papieren foto’s verbleken en gaan stuk. Ze met je telefoon vastleggen is sowieso de moeite waard, en dan heb je meteen materiaal om mee te oefenen.
    3. Print de mooiste opnieuw. Een opgeknapte foto op je telefoon is leuk, maar op de schoorsteenmantel is hij pas iets waard. Afdrukken kost bij de drogist een paar euro.

    Veelgestelde vragen

    Kan dit met de gratis versie van ChatGPT?
    Meestal wel, maar met een limiet op het aantal afbeeldingen per dag. Loop je daartegenaan, dan kun je gewoon morgen verder.

    Moet ik de foto eerst laten scannen?
    Nee. Een goede telefoonfoto bij daglicht is genoeg. Heb je thuis een printer met scanner, dan is dat wel iets scherper.

    Kan het ook bij een zwart-witfoto?
    Ja. Je kunt zelfs vragen om er kleur aan toe te voegen, maar bedenk dat die kleuren verzonnen zijn. Niemand weet meer of die jurk echt blauw was.

    Kan ik hier een oude foto scherper mee maken?
    Tot op zekere hoogte. Een bewogen of onscherpe foto wordt niet “hersteld” maar opnieuw ingevuld, en dan is de kans op afwijkende gezichten een stuk groter.

    Is er iets speciaals aangekondigd waardoor dit nu kan?
    Niet als losse functie. Het komt doordat de beeldmodellen van OpenAI inmiddels een bestaande foto als vertrekpunt kunnen nemen en er een deel van kunnen overtekenen. Wat je hierboven leest komt van gebruikers die het gewoon uitprobeerden, niet uit een aankondiging.

    Bronnen

  • De seniorenkorting in het OV verdwijnt: dit kost het je per jaar

    De seniorenkorting in het OV verdwijnt: dit kost het je per jaar

    De 34 procent korting die 65-plussers in het regionale openbaar vervoer kregen, verdwijnt. Landelijk raken daarmee 3,8 miljoen mensen hun recht op korting kwijt. Het vrijgekomen geld gaat naar gratis reizen voor kinderen tot 11 jaar. In Groningen stelde de SP er zondag schriftelijke vragen over aan het provinciebestuur, maar het besluit is genomen door Dova, het samenwerkingsverband van de ov-regio’s.

    Wat je dit per jaar kost

    Abstracte percentages zeggen weinig, dus reken even mee met een gewone week.

    Stel: je maakt twee keer per week een retourtje met de bus, en zo’n rit kost 4 euro. Met de seniorenkorting betaalde je 2,64 euro per rit. Straks is dat weer 4 euro. Dat scheelt 1,36 euro per rit, en bij vier ritten per week kom je op 5,44 euro. Over een jaar is dat bijna 285 euro.

    Rijd je vaker — naar het ziekenhuis, de markt, vrijwilligerswerk — dan loopt het snel op. Bij vier retourtjes per week zit je op ruim 565 euro per jaar. Dat is geen luxepost die je even schrapt; dat is voor veel mensen het verschil tussen de bus pakken en thuisblijven.

    Waarom het geld naar de kinderen gaat

    De redenering achter het besluit is dat kinderen die jong met bus en trein leren reizen, dat later blijven doen. De staatssecretaris vatte het samen als “jong geleerd is oud gedaan”. SP-Statenlid Agnes Bakker draaide dat om in haar vragen aan het college: “Als ouderen straks het OV nauwelijks meer kunnen betalen, wordt het eerder: jong geleerd, oud gepakt.”

    Haar bezwaar is niet dat kinderen gratis mogen reizen — daar is de partij voorstander van — maar dat het uit dezelfde pot komt. Uit een rondgang van OOG Groningen langs de dorpen komt eenzelfde beeld: waar de bus nog rijdt, maken mensen zich zorgen; waar hij al jaren weg is, haalt men de schouders op.

    Vier dingen die je nu kunt nakijken

    • Reken je losse ritten om naar een abonnement. Wie regelmatig dezelfde route rijdt, zit met een maand- of jaarabonnement van de regionale vervoerder vaak lager dan met losse ritten. Dat is per vervoerder verschillend, dus reken het door met je eigen aantal ritten per maand.
    • Kijk of je buiten de spits kunt reizen. Voor de trein bestaat een dalurenkorting die losstaat van je leeftijd. Voor wie flexibel is, is dat vaak de grootste besparing die overblijft.
    • Vraag bij je gemeente naar vervoer via de Wmo of een stadspas. Veel gemeenten hebben een regeling voor inwoners met een laag inkomen of een vervoersbehoefte. Die staat los van deze landelijke korting en verdwijnt er dus niet mee.
    • Controleer wat er op je OV-chipkaart of in je reisapp staat. Een oud kortingsproduct dat automatisch afloopt, merk je pas bij het uitchecken. Als je niet gewend bent dat na te kijken, helpt de uitleg in ons overzicht van handige apps voor 50-plussers.

    Let op wat er nu in je mailbox komt

    Elke verandering rond betalen en reizen is voer voor oplichters. Een mail of sms met “uw seniorenkorting is verlopen, klik hier om uw gegevens te controleren” is precies het soort bericht dat de komende weken rondgaat. Vervoerders vragen nooit per mail om je bankgegevens of om je DiGiD. Twijfel je, log dan zelf in via de app of de site die je al kent — niet via de link in het bericht. In zo herken je een nep-bericht staan de signalen op een rij.

    Het laatste woord is nog niet gevallen

    De SP wil van het college weten waarom deze keuze is gemaakt en of de gevolgen voor senioren wel goed zijn onderzocht. Meerdere raadsfracties waren eerder al kritisch. Of dat het besluit nog verandert, is de vraag: Dova beslist landelijk, en een provincie kan er vooral vragen over stellen. Reken er dus op dat de korting verdwijnt, en gebruik de tijd tot die datum om je eigen ritjes door te rekenen.

  • Rings of Power seizoen 3 komt 11 november: is het wat voor u?

    De teaser voor het derde seizoen van The Lord of the Rings: The Rings of Power staat online. De serie komt op 11 november naar Prime Video. Dat is de hele aankondiging: een datum en een trailer.

    Voor wie de eerste twee seizoenen heeft gezien, is dat genoeg. Voor wie afhaakte of er nooit aan begon, is dit een goed moment om te bepalen of het de moeite waard is — want er komt een flinke tijdsinvestering bij kijken.

    Elk seizoen is acht afleveringen van ruim een uur. Reken op zo’n tien uur per seizoen.

    Waar gaat het ook alweer over?

    De serie speelt duizenden jaren vóór de bekende films van Peter Jackson. Geen Frodo, geen Ring die vernietigd moet worden. In plaats daarvan zie je hoe de ringen worden gesmeed en hoe het kwaad langzaam terrein wint.

    Je hoeft de films niet gezien te hebben om het te volgen. Wel helpt het als je van langzaam opgebouwde verhalen houdt: er wordt veel gepraat en gereisd, en de grote gevechten zijn schaars.

    Is het wat voor jou?

    Je houdt van Dan is dit
    Prachtige landschappen en decors Een van de mooiste series die er is
    Een verhaal dat rustig opbouwt Precies goed
    Snelle actie en korte afleveringen Waarschijnlijk te traag
    De boeken van Tolkien op de voet volgen Lastig — er is veel vrij ingevuld

    Dat laatste punt is de reden dat de serie verdeelde reacties krijgt. De makers hadden maar beperkte rechten op het bronmateriaal en hebben veel zelf bedacht. Wie de boeken goed kent, struikelt daarover; wie ze niet kent, merkt er niets van.

    Wat je nodig hebt om te kijken

    Prime Video zit bij een Amazon Prime-abonnement. Heb je dat al vanwege bezorging, dan kun je meteen kijken. Zo niet, dan is een los abonnement mogelijk — en let erop dat Prime Video standaard reclame toont tenzij je daarvoor bijbetaalt.

    Praktisch: de serie is in het Engels met Nederlandse ondertiteling. Een nagesynchroniseerde versie is er niet, en de ondertiteling zet je aan via het tandwieltje tijdens het afspelen.

    Wat ik zou doen

    1. Kijk eerst de eerste aflevering van seizoen 1. Niet de trailer van seizoen 3 — die laat vooral mooie beelden zien en verklapt weinig over het tempo. Aan één aflevering weet je genoeg.
    2. Bepaal vóór november of je Prime houdt. Als je alleen voor deze serie een abonnement neemt, zet dan meteen een herinnering om het na afloop op te zeggen.
    3. Zet de ondertiteling goed voordat je begint. Bij fantasyseries komen veel namen en plaatsen langs; meelezen scheelt verwarring.

    Veelgestelde vragen

    Moet ik seizoen 1 en 2 hebben gezien?
    Ja, dat is wel aan te raden. Het is één doorlopend verhaal en er wordt niet uitgebreid samengevat.

    Hoeveel afleveringen krijgt seizoen 3?
    Dat is bij deze aankondiging niet genoemd. De eerste twee seizoenen hadden er acht.

    Kan ik het ook op mijn televisie kijken?
    Ja. Prime Video zit op vrijwel elke smart-tv, en anders via een streamingkastje of je spelcomputer.

    Bronnen

  • YouTube Premium krijgt Peacock erbij — maar niet in Nederland

    YouTube en NBCUniversal hebben op 27 juli een deal gesloten: wie YouTube Premium heeft, krijgt er begin 2027 Peacock bij zonder extra kosten. Wel met reclame, en — dat is voor ons het belangrijkste — alleen in de Verenigde Staten.

    Nederlandse abonnees krijgen dit dus niet. Toch is het nieuws de moeite waard, omdat het laat zien welke kant het opgaat met de stapel abonnementen die we allemaal hebben.

    Voor Nederland verandert er nu niets. Maar dit is precies het soort deal dat later deze kant op komt.

    Wat er in de VS gaat gebeuren

    Wat Hoe
    Wie YouTube Premium-abonnees in de VS
    Wat Peacock Premium met reclame
    Wanneer Begin 2027
    Prijs Geen verhoging van YouTube Premium
    Waar Direct in de YouTube-app zelf

    Peacock is de streamingdienst van NBCUniversal, met onder meer sport (NFL, Olympische Spelen, NBA) en series als Saturday Night Live en Law & Order. Voor Amerikaanse kijkers is dat een dienst van rond de elf dollar per maand die er ineens gratis bij komt.

    Waarom dit gebeurt

    Streamingdiensten hebben een probleem: bijna iedereen die een abonnement wil, heeft er al een. Groeien kan dan nog maar op twee manieren — de prijs verhogen, of samenwerken met een partij die de kijkers al heeft.

    YouTube heeft die kijkers. NBCUniversal heeft de programma’s. Voor NBCUniversal is dit de grootste distributiedeal tot nu toe; voor YouTube is het een reden om Premium te nemen of te houden.

    Reken erop dat dit soort bundels de komende jaren normaler wordt. Dat is prettig zolang je die diensten toch al wilde, en vervelend als je ervoor betaalt zonder ze te gebruiken.

    Wat je hier vandaag mee kunt

    Ook zonder deze deal is dit een goed moment om je eigen abonnementen na te lopen. De meeste mensen betalen voor meer diensten dan ze denken, simpelweg omdat het maandbedrag klein is en de afschrijving automatisch gaat.

    Zo krijg je overzicht: pak je bankafschriften van de afgelopen drie maanden erbij en zoek op de bedragen die elke maand terugkomen. Bijna iedereen vindt er zo minstens één die niet meer nodig is.

    Wat ik zou doen

    1. Loop vandaag je vaste maandbedragen langs. Drie maanden bankafschrift, alle terugkerende bedragen op een rijtje. Dit kost een half uur en levert bijna altijd geld op.
    2. Kijk of je diensten dubbel hebt. Twee muziekabonnementen in één huishouden komt vaker voor dan je denkt, zeker als er ook een gezinsabonnement meeloopt.
    3. Zeg op wat je een maand niet hebt gebruikt. Bij vrijwel alle diensten kun je later gewoon weer terugkomen, meestal met je oude gegevens.

    Veelgestelde vragen

    Komt Peacock ook naar Nederland?
    Peacock is hier niet als losse dienst beschikbaar en over deze bundel is voor Nederland niets aangekondigd. Ga er voorlopig niet vanuit.

    Wordt YouTube Premium hierdoor duurder?
    In de VS niet, zeggen beide partijen. Over de Nederlandse prijs zegt deze deal niets — die kan om heel andere redenen veranderen.

    Zit er reclame bij?
    Ja, het gaat om de versie van Peacock mét reclame. YouTube Premium zelf blijft reclamevrij voor gewone YouTube-video’s.

    Bronnen

  • Mail per ongeluk verstuurd? Zet Gmail op 30 seconden bedenktijd

    Je hebt een mail verstuurd en ziet meteen de fout. In Gmail heb je dan een paar seconden om hem terug te halen — en die tijd kun je zelf verlengen tot 30 seconden. Standaard staat hij op 5. Dat is bij de meeste mensen te kort om ook echt te reageren.

    Het is een van die instellingen die er al jaren zit en die bijna niemand aanpast. Terwijl het verschil tussen 5 en 30 seconden precies het verschil is tussen “te laat” en “gelukkig”.

    Vijf seconden is genoeg om de fout te zién. Dertig seconden is genoeg om hem te herstellen.

    Zo zet je het om

    1. Open Gmail op een computer, niet op je telefoon.
    2. Klik rechtsboven op het tandwiel en kies “Alle instellingen bekijken”.
    3. Blijf op het tabblad “Algemeen”.
    4. Zoek de regel “Verzending ongedaan maken” en kies 30 seconden.
    5. Scroll helemaal naar beneden en klik op “Wijzigingen opslaan”. Sla je dit over, dan is er niets veranderd.

    Die laatste stap is waar het bij de meeste mensen misgaat. Gmail bewaart de instelling pas als je onderaan de pagina opslaat.

    Hoe het werkt

    Handig om te weten: Gmail haalt de mail niet terug bij de ontvanger. Wat er echt gebeurt, is dat Gmail het verzenden een half minuutje uitstelt. Klik je binnen die tijd op “Ongedaan maken”, dan is de mail nooit weggegaan.

    Dat betekent ook: is de tijd voorbij, dan is hij echt verstuurd. Er is geen tweede kans, en er bestaat geen knop om een verzonden mail alsnog weg te halen.

    Het nadeel van 30 seconden instellen is navenant klein: je mail vertrekt een halve minuut later. Bij een dringend bericht merk je dat, bij de rest niet.

    Waar staat die knop?

    Na het versturen verschijnt links onderin je scherm een klein balkje met “Bericht verzonden” en daarnaast “Ongedaan maken”. Daar moet je op klikken. Klik je ergens anders of ga je naar een ander tabblad, dan verdwijnt het balkje en is de kans voorbij.

    Op je telefoon werkt het hetzelfde, maar daar verschijnt het balkje onderaan en blijft het korter staan.

    Wat ik zou doen

    1. Zet hem vandaag op 30 seconden. Twee minuten werk, en je hebt er de rest van je leven wat aan.
    2. Test het één keer met een mail aan jezelf. Dan weet je waar dat balkje staat en hoe het eruitziet. Op het moment dat je het echt nodig hebt, wil je niet zoeken.
    3. Wen jezelf aan: eerst schrijven, dan pas de ontvanger invullen. Dat voorkomt de fout waar geen enkele knop tegen helpt — een half afgemaakte mail die per ongeluk wegging.

    Veelgestelde vragen

    Kan ik dit ook op mijn telefoon instellen?
    De instelling zelf zet je op een computer. Hij geldt daarna voor je hele account, dus ook voor de app op je telefoon.

    Werkt dit ook bij Outlook of andere e-mail?
    Andere diensten hebben vaak iets vergelijkbaars, maar het heet er anders en zit op een andere plek. Dit stappenplan is specifiek voor Gmail.

    Kan de ontvanger zien dat ik iets ongedaan heb gemaakt?
    Nee. De mail is nooit verstuurd, dus er komt niets aan en er verdwijnt niets. De ontvanger merkt er niets van.

    Bronnen

  • De zaterdagmiddag met kleinkinderen: wat wel en niet werkt

    Een logeerweekend met kleinkinderen loopt vaak op hetzelfde punt vast: de zaterdagmiddag. De ochtend is gevuld met pannenkoeken en de zondag met naar huis brengen, maar tussen twee en vijf uur zit je met twee kinderen die alles al gezien hebben en een tablet die je liever niet tevoorschijn haalt.

    Het probleem is niet de leeftijd, het is het tempo

    Grootouders die dit vaker meemaken zeggen bijna allemaal hetzelfde: thuis draait het kind op een schema dat u niet kent. School, sport, muziekles, en daartussen korte prikkels op een scherm. Bij u ligt dat tempo lager, en dat is precies wat u te bieden heeft. Maar het duurt een uur of twee voordat een kind daarin meegaat, en dat eerste uur voelt als falen.

    Dat is het niet. Het is de overgang. Wie dat weet, plant de zaterdagmiddag anders in: niet met een uitje waar iedereen naartoe moet, maar met iets wat aan de keukentafel kan beginnen en waar een kind zelf uit kan stappen zodra het genoeg is.

    Wat de moeite waard blijkt

    Uit de reacties die we op dit soort stukken krijgen komt telkens dezelfde korte lijst terug:

    • Koken waarbij het kind een eigen taak heeft, niet alleen mag roeren. Aardappels schillen mag eerder dan de meeste ouders denken.
    • Een oud fotoalbum openslaan en vertellen wie er op staat. Kinderen van zes tot tien zijn daar veel langer mee bezig dan u verwacht.
    • Buiten iets zoeken met een doel: kastanjes, een bepaalde vogel, de nummers van huizen in een straat.
    • Tekenen en kleuren, mits het onderwerp iets is waar het kind op dat moment mee bezig is.

    Dat laatste is de kneep. Een willekeurige kleurplaat met een prinses erop werkt zelden. Een plaat die aansluit bij wat er die week speelt werkt bijna altijd. In een zomer met een groot toernooi zijn dat de oranje kleurplaten voor de kleinkinderen die u vijf minuten van tevoren uitprint: leeuwen, vlaggen, tenues. Het kind is er een half uur mee zoet en u zit ernaast met de krant.

    Waarom die keukentafel meer doet dan een dagje uit

    Een dagje uit kost geld, reistijd en onderhandeling over wie waar naartoe wil. Het levert bovendien zelden een gesprek op, want in een pretpark praat u drie zinnen per uur. Aan tafel praat u vanzelf, juist omdat de handen bezig zijn en niemand elkaar hoeft aan te kijken.

    Dat is geen sentimentele redenering. Kinderen vertellen makkelijker over school, ruzies en zorgen als er iets tussen zit waar ze mee bezig zijn. Ouders krijgen dat op een doordeweekse avond zelden voor elkaar, omdat daar altijd haast bij zit. U heeft die haast niet. Dat is de reden dat kleinkinderen bij grootouders dingen vertellen die thuis niet ter sprake komen.

    Twee praktische dingen

    Leg materiaal klaar voordat ze binnenkomen. Wie tijdens het bezoek nog moet zoeken naar potloden of de printer moet aanzetten, is het moment kwijt. Een lade of een doos die alleen voor de kleinkinderen is, met potloden, papier, lijm en een schaar, scheelt elke keer een kwartier gedoe.

    Stem het ook af met de ouders, maar niet te veel. Wie vooraf vraagt wat het kind leuk vindt, krijgt het antwoord van de ouder en niet van het kind. Vraag liever aan het kind zelf, op het moment dat het binnenkomt, waar het die week mee bezig is. Dat kan een sportclub zijn, een boek, een dier of iets wat op school gebeurde. Daar hangt u de middag aan op, en dan hoeft u niets te bedenken.

    En houd het aantal opties klein. Drie mogelijkheden op tafel werkt beter dan een kast vol. Kinderen die te veel keuze krijgen kiezen niets en gaan om het scherm vragen. Dat geldt trouwens ook voor volwassenen, alleen vragen wij dan om de afstandsbediening.

    De middagen die kleinkinderen zich later herinneren zijn zelden de dure. Het zijn de middagen waarop iemand de tijd had. Dat is het enige wat u hoeft te organiseren.

  • Mac-update dicht 153 beveiligingsgaten: zo installeert u hem

    In het kort: Apple bracht op 27 juli 2026 een update uit voor de Mac (macOS Tahoe 26.6) die ruim 150 beveiligingsgaten dicht. Dat is uitzonderlijk veel. U hoeft niet te schrikken, maar wel te updaten. Het duurt een kwartier en het gaat via Systeeminstellingen → Algemeen → Software-update.

    Wij hebben Apples eigen overzicht doorgeteld: er staan 153 gemelde kwetsbaarheden in. Zo’n lijst noemt Apple een “security content”-pagina, en die is normaal een stuk korter. Bij een gewone tussenupdate gaat het vaak om een paar tientallen.

    Wat is er eigenlijk gedicht?

    Een kwetsbaarheid is een fout in de software waar iemand met slechte bedoelingen misbruik van kan maken. Apple schrijft er per stuk bij wat er in het slechtste geval kan gebeuren. De meest voorkomende gevallen in deze lijst:

    Wat er kon gebeuren Wat dat betekent
    Een app kan bij gevoelige gegevens komen Een programma dat u installeert, zou bij bestanden of gegevens kunnen die niet voor hem bedoeld zijn.
    Een app kan beheerdersrechten krijgen Een programma zou zich meer rechten kunnen toe-eigenen dan u hem gaf.
    Een aanvaller op afstand kan de Mac laten vastlopen Iemand buiten uw huis zou uw Mac kunnen laten crashen, bijvoorbeeld via het netwerk.
    Een bewerkte foto of bestand kan code uitvoeren Het openen van een foto of document van een onbekende zou schadelijke code kunnen starten.

    De gaten zitten door het hele systeem heen: in de kern van macOS, in de techniek achter Safari, in het onderdeel dat foto’s inleest, in bestandsdeling over het netwerk. Dat klinkt zorgelijker dan het is — precies dit soort fouten wordt met elke update gedicht. Alleen dit keer heel veel in één keer.

    Belangrijk: Apple meldt bij geen enkele van deze 153 fouten dat er al misbruik van is gemaakt. Ze zijn gevonden en gedicht vóórdat er iets mee gebeurde.

    Komt dit door AI? Dat zegt Apple niet

    In berichten hierover werd gesuggereerd dat het hoge aantal mede door AI komt, omdat AI-programma’s steeds beter fouten in software opsporen. Dat is een aannemelijk idee, maar wij hebben Apples pagina erop nagekeken en Apple bevestigt het niet.

    Apple noemt bij elke fout de vinder. In deze lijst staat precies één keer een geautomatiseerd zoeksysteem als vinder genoemd, plus één vermelding bij de dankbetuigingen onderaan. Alle andere vondsten staan op naam van onderzoekers en beveiligingsbedrijven. Het kan best zijn dat die mensen AI-hulpmiddelen gebruikten — dat schrijft Apple simpelweg niet op. Houd het er dus op: veel gedichte gaten, en over de oorzaak is niets officieel bekend.

    Zo installeert u de update

    1. Maak eerst een back-up. Sluit uw externe schijf aan en laat Time Machine zijn werk doen. Dat is bij elke update een goede gewoonte, ook als het bijna altijd goed gaat.
    2. Ga naar Systeeminstellingen. Klik op het Apple-logo linksboven → Systeeminstellingen.
    3. Kies Algemeen en dan Software-update. Uw Mac kijkt even rond en laat zien wat er klaarstaat.
    4. Klik op Nu updaten of Nu upgraden en laat de Mac aan de stroom liggen. Hij herstart een of twee keer zelf. Reken op een kwartier tot een half uur.
    5. Zet automatische updates aan. In hetzelfde venster staat rechts een knopje bij “Automatische updates”. Zo hoeft u hier volgende keer niet aan te denken.

    Staat er niets bij Software-update? Dan bent u waarschijnlijk al bij, of u gebruikt een oudere versie van macOS. Wat er voor uw versie klaarstaat, ziet u altijd op diezelfde plek — u hoeft er niets voor op te zoeken.

    En uw iPhone en iPad?

    Apple brengt beveiligingsupdates meestal voor al zijn systemen tegelijk uit. Kijk dus ook even op uw telefoon: Instellingen → Algemeen → Software-update. Wordt uw iPhone na een update warm of loopt de accu snel leeg? Dat is meestal tijdelijk, en hier leest u wat u eraan kunt doen.

    Veelgestelde vragen

    Moet ik dit meteen doen?

    Deze week is prima. Er is geen aanwijzing dat er misbruik van wordt gemaakt, dus haast is niet nodig. Maar uitstellen tot volgende maand is onnodig risico.

    Verandert er iets aan hoe mijn Mac eruitziet?

    Bij zo’n tussenupdate (van 26.5 naar 26.6) blijft alles op zijn plek. Uw programma’s, bestanden en instellingen blijven zoals ze zijn.

    Kan mijn oudere Mac dit nog?

    Als uw Mac macOS Tahoe al draait, dan kan hij deze update ook. Draait u een oudere versie, kijk dan in Software-update wat er voor u klaarstaat.

    Waarom zijn het er zo veel?

    Daar zegt Apple niets over. Wat wel klopt: het opsporen van dit soort fouten is de laatste jaren veel efficiënter geworden, doordat er meer onderzoekers naar kijken en er meer hulpmiddelen zijn die het automatisch doen.

    Ben ik nu veilig?

    Veiliger, ja. Maar de meeste problemen waar mensen echt last van krijgen, komen niet door dit soort fouten — die komen door nep-berichten en oplichters die u vragen zelf een code af te geven. Hier leest u hoe u die herkent.

    Bronnen

Stel je vraag Reactie meestal op werkdagen