De brief van het zorgverzekeringspakket ligt naast de rekening van de apotheek, en op de kalender staat januari al omcirkeld. Dat is het moment waarop je merkt wat er in Den Haag is besloten: niet in het nieuws, maar aan de keukentafel als de post binnenkomt.
Uit gelekte begrotingsstukken blijkt dat het kabinet twee dingen terugdraait die 50-plussers rechtstreeks raken. De bezuiniging op de AOW gaat van tafel, goed voor 2,8 miljard euro die niet meer bespaard wordt, en de verhoging van het eigen risico met 60 euro wordt uitgesteld naar 2028. Dat bevestigen bronnen aan BNR na berichtgeving van RTL Nieuws. Er gaat daarnaast 1,5 miljard euro naar koopkrachtreparatie, en ook het verlagen van het minimumdagloon vervalt.
Een geschrapte bezuiniging is nog geen euro extra
Let op het woord dat overal terugkomt: teruggedraaid. De AOW gaat hiermee niet omhoog, er gaat alleen iets níét af. Dat is voor wie rond moet komen van AOW plus een klein pensioen wel degelijk verschil, maar het is een ander verschil dan een verhoging. Hetzelfde geldt voor het eigen risico: 60 euro erbij komt er nog steeds, alleen een jaar later. Wie in 2028 chronisch ziek is, betaalt die 60 euro alsnog en betaalt hem elk jaar opnieuw. Zoals we eerder lieten zien bij het eigen risico van 460 euro loopt die rekening vooral op bij mensen die de zorg echt gebruiken.
Uitstel is de goedkoopste manier om een maatregel te houden
Ons oordeel is dat dit pakket eerlijker uitpakt dan wat er lag, en dat de manier waarop het tot stand komt zorgen baart. Twee weken voor Prinsjesdag liggen de cijfers al op straat, terwijl de dekking nog nergens staat. Politiek verslaggever Leendert Beekman van BNR rekent voor dat het schrappen en uitstellen van bezuinigingen een gat van 750 miljoen euro in de begroting slaat, en dat de volledige dekking van de plannen nog niet bekend is. Volgens RTL wordt het betaald door de belasting op hogere inkomens te verhogen; die maatregel staat nog nergens uitgewerkt.
En het eigen risico staat niet alleen. De bezuiniging op de werkloosheidsuitkering schuift door naar 2029 en de tegemoetkoming voor arbeidsongeschikten gaat eveneens een jaar naar achteren. Drie maatregelen op een rij die niet verdwijnen maar opschuiven: dat is geen toeval meer, dat is de goedkoopste manier om een plan overeind te houden zonder er nu voor te hoeven betalen.
Een uitgestelde verhoging blijft een verhoging. Deze minderheidscoalitie schuift hem naar 2028, en of ze er dan zelf nog zit om hem uit te leggen, is een open vraag.
De vreugde over de AOW is deels op onze eigen rekening geschreven
En eerlijk over onze eigen kant: wie nu opgelucht is dat de AOW-bezuiniging weg is, moet erkennen dat er geen dekking bij staat. 750 miljoen wordt gevonden op verschillende begrotingen, en welke dat zijn, is niet bekendgemaakt. Dat kan net zo goed zorg, huisvesting of openbaar vervoer zijn: posten waar 50-plussers zelf ook op leunen. Blij zijn met de ene helft van een besluit terwijl de andere helft nog niet is opgeschreven, is een vorm van wegkijken.
Reken je eigen jaar door voordat de definitieve cijfers komen
Pak vanavond je zorgnota’s van dit jaar erbij en tel op wat je aan eigen risico daadwerkelijk kwijt was. Maakte je je eigen risico elk jaar vol, dan komt die 60 euro er hoe dan ook bij zodra de verhoging ingaat, en heb je tot 2028 om ervoor te sparen of om een aanvullende dekking te vergelijken. Bleef je er ruim onder, dan is het uitstel voor jou vooral nieuws over de portemonnee van iemand anders. Ook handig bij die stapel: de cijfers over uitgestelde aankopen onder AOW’ers laten zien hoe snel zulke bedragen doortikken in wat mensen niet meer kopen.
Op 15 september blijkt wie de rekening krijgt
Op Prinsjesdag staan de dekkingsposten er wel bij. Kijk dan niet naar de AOW-regel, want die is nu bekend, maar naar de begrotingen waar die 750 miljoen vandaan komt. Staat er ergens een streep door een zorg- of vervoerspost, dan is de AOW-bezuiniging niet geschrapt maar verhuisd.