De eerste rekening van het jaar komt zelden in januari binnen. Hij komt in maart, na dat ene bezoek aan de poli waar je niet om had gevraagd, en dan staat er een bedrag op dat je dit jaar al eens hebt gezien. Voor wie elk jaar zorg gebruikt is het eigen risico geen risico. Het is een vaste post die alleen nog een datum mist.
Die post gaat omhoog. Het kabinet wil het verplichte eigen risico in 2027 verhogen van 385 naar 460 euro, meldt de Consumentenbond op de pagina waar het de wijzigingen voor 2027 bijhoudt. Vijfenzeventig euro erbij. Wat de premie doet is nog onbekend: verzekeraars hoeven hun tarieven voor 2027 pas op 12 november bekend te maken, en voor 2026 hielden veel verzekeraars de premie gelijk of verlaagden hem.
Vijfenzeventig euro is geen bijstelling, het is je hele pensioenverhoging
Het bedrag klinkt overzichtelijk. Zet het naast wat er dit jaar bíj komt, en het beeld kantelt.
We rekenden hier eerder voor wat de pensioenverhoging van 2027 oplevert: bij een aanvullend pensioen van 1.500 euro bruto per maand komt er met 0,5 procent zo’n 90 euro per jaar bij. Van die 90 euro gaat 75 euro op aan één verhoging van het eigen risico. Er blijft vijftien euro over. Stijgt de premie ook, dan gaat ook dat restje eraan, maar dat weet je pas op 12 november.
Ben je met z’n tweeën en maken jullie allebei het eigen risico vol, dan is het 150 euro per jaar. Wie nauwelijks bij een arts komt, merkt er niets van. Dat is precies wat deze maatregel doet: hij verlegt de rekening naar de mensen die de zorg gebruiken.
Het eigen risico stond al jaren stil, en dat is het argument van beide kanten
Het verplichte eigen risico staat al enkele jaren op 385 euro, terwijl de zorgkosten wél doorliepen. Wie de verhoging verdedigt, wijst daar terecht op: een bedrag dat jaren bevroren blijft, verschuift de rekening stukje bij beetje naar de premie die iedereen betaalt.
Maar 75 euro in één keer is geen inhaalslag, dat is een sprong van bijna twintig procent. En het instrument werkt maar één kant op. Iemand met diabetes of een hartaandoening gaat niet minder naar de specialist omdat het eigen risico omhoog gaat; die krijgt gewoon een hogere rekening. Het rem-effect waar dit instrument voor is bedacht, treft juist de mensen die twijfelen of ze wel zullen gaan.
Wie het eigen risico wil afschaffen, moet zeggen wie het dan betaalt
Eerlijk is eerlijk, en dat geldt ook voor de kant waar deze redactie op zit. Roepen dat het eigen risico weg moet, is makkelijk zolang je de tegenrekening niet noemt. Verdwijnt die 460 euro, dan komt hij terug in de maandpremie, en die betaalt ook de 72-jarige die dit jaar alleen bij de huisarts kwam, en die valt niet onder het eigen risico.
Er is nog een nuance die in de verontwaardiging ondersneeuwt: dit is een voornemen, geen wet. De definitieve cijfers komen op Prinsjesdag, dinsdag 15 september. Tot die dag is 460 euro een plan.
Twee data waar je niets aan verandert, maar wel op kunt wachten
Op 12 november moeten alle zorgverzekeraars hun premies en voorwaarden voor 2027 bekend hebben gemaakt. Pas dan kun je echt vergelijken; alles wat er in oktober aan reclame voorbijkomt, gaat over polissen waarvan het tarief nog niet vaststaat. In 2026 lag de premie voor de basisverzekering tussen 142,40 en 185 euro per maand bij een eigen risico van 385 euro, dus tussen de goedkoopste en de duurste polis zit ruim 500 euro per jaar.
Overstappen kan tot en met 31 december. Zeg je je oude polis op tijd op, dan heb je tot 1 februari om een nieuwe af te sluiten, met terugwerkende kracht per 1 januari. Twee verzekeraars geven overigens korting op het verplichte eigen risico: bij DSW en Stad Holland is het 375 euro in plaats van 385.
Kijk in de app van je verzekeraar hoeveel van dit jaar al op is
Eén ding dat vanavond kan en vijf minuten kost. Log in bij je zorgverzekeraar en zoek het overzicht van het eigen risico van 2026. Daar staat hoeveel van de 385 euro al is verbruikt.
Staat die teller elk jaar op vol, dan weet je dat die 75 euro je volgend jaar gewoon raakt, en kun je er nu al rekening mee houden. Staat hij op nul, dan verandert er voor jou weinig en is de premie het enige getal dat telt. Dat is dezelfde nuchtere rekensom als bij de seniorenkorting in het OV: pas als je weet hoe vaak je er gebruik van maakt, weet je wat een maatregel je kost. Dat er de laatste jaren steeds wat afgaat, is geen gevoel; zeven op de tien AOW’ers stellen aankopen uit.
Op 15 september staat het in de Miljoenennota, of niet
Prinsjesdag is het moment waarop 460 euro een bedrag wordt of een plan blijft. In diezelfde stukken staat de maximale zorgtoeslag voor 2027; die was in 2026 nog 131 euro per maand voor een alleenstaande en 250 euro voor een meerpersoonshuishouden. Schuift de zorgtoeslag niet mee met de premie én het eigen risico, dan is de verhoging voor de laagste inkomens twee keer raak in plaats van één keer.
Gecorrigeerd op 24 augustus 2026 na een feitencontrole tegen de bronnen: de tekst zette een premiestijging voor 2027 twee keer neer als vaststaand feit en rekende ermee. De bron zegt dat verzekeraars hun premies pas uiterlijk 12 november bekendmaken.