De brief ligt tussen de folders op de mat. Een echte envelop, met postzegel, en op de achterkant een lakzegel met het stempel van een advocatenkantoor in Engeland. Binnenin staat de naam van iemand die is overleden en die dezelfde achternaam heeft als jij. Er zou een nalatenschap zijn. Of je spoedig contact wilt opnemen.
Nederlandse zestigplussers krijgen op dit moment zulke brieven. De Telegraaf kreeg inzage in tientallen exemplaren, verstuurd namens de zogenaamde kantoren Murdoch & Co LLP, Van Weert LLP en Hjelte Law Office. Wie belt, krijgt twee verzoeken: een geldbedrag overmaken, en een kopie van het paspoort opsturen. Welingelichte Kringen vatte de bevindingen samen en Hart van Nederland besteedde er aandacht aan. Seniorenvereniging ANBO-PCOB ziet dezelfde opzet als bij babbeltrucs.
Niet het geld is de buit, de paspoortkopie is de buit
In vrijwel alle berichtgeving gaat het over het bedrag dat mensen overmaken. Wij denken dat daar de kleinste schade zit. Geld ben je één keer kwijt, en soms krijg je het via de bank nog terug.
Een kopie van je paspoort is een ander soort verlies. Daar staan je burgerservicenummer, je handtekening, je pasfoto en het documentnummer op. Dat is precies de set gegevens waarmee elders een rekening, een abonnement of een lening op jouw naam kan worden aangevraagd. En dat document blijft geldig tot je paspoort verloopt. De fraudeur hoeft er niets meer voor te doen; hij heeft het al.
Dat de vraag om die kopie pas komt ná het telefoongesprek is geen toeval. Op dat moment is er contact geweest, is er een naam genoemd, en voelt het als een formaliteit bij een dossier dat al loopt.
Waarom kiest een oplichter in 2026 nog voor de post?
Omdat het werkt. Een e-mail komt langs een spamfilter, langs een bank die waarschuwt, langs een telefoon die “verdacht” in beeld zet. Een brief komt langs niets. Er zit geen knop op om te melden, geen balkje dat rood wordt.
Daar komt de uitvoering bij. Een postzegel, een lakzegel, de naam van een bestaand kantoor, een land waar Nederlanders “advocaat” en “erfrecht” bij elkaar vinden liggen. Dit is geen slordige mail met spelfouten. Iemand heeft hier tijd en geld in gestoken, en dat betekent dat het genoeg oplevert.
“Wie hier intrapt, let niet op” is te gemakkelijk
Dat is de zin die onder elk bericht hierover staat, en wij vinden hem onterecht. Een brief die uit naam van een bestaand kantoor komt, over een overledene met jouw eigen achternaam, is niet doorzichtig. Hij is ontworpen om precies één ding te doen: je laten bellen. Meer wordt er in die eerste stap niet gevraagd.
En eerlijk over onze eigen kant van het verhaal: er is met deze cijfers voorzichtigheid geboden. De Telegraaf zag tientallen brieven, niet tientallen slachtoffers. Hoeveel mensen daadwerkelijk hebben betaald of een paspoortkopie stuurden, staat nergens. Dat is geen reden om het weg te wuiven, maar wel om niet te schrijven dat “senioren massaal” geld verliezen. Dat weten we niet.
Maak er één huisregel van, deze week nog
Spreek met de zestigplusser in je omgeving, of met jezelf, één regel af: post over een erfenis wordt nooit alleen beantwoord. Niet bellen, niet mailen, eerst even met een tweede persoon aan tafel. Dat is het hele advies, en het werkt bij alle drie de kantoornamen hierboven en bij de volgende drie die verzonnen worden.
Stuur nooit een kopie van je paspoort naar een partij die je niet zelf hebt opgezocht. Bij een echte nalatenschap loopt het contact via de notaris, en die vraagt niet om vooruitbetaling. Onze eerdere stukken over de nieuwste oplichtingstrucs en het herkennen van een nepbericht gaan over hetzelfde patroon in digitale vorm.
De volgende golf komt in een andere envelop
Deze drie kantoornamen zijn nu bekend en dus binnenkort waardeloos voor de afzender. Wat blijft, is het recept: echte post, een bestaande naam, een overledene met jouw achternaam, en een vraag die klein begint. Wie dat recept herkent, hoeft de namen niet te onthouden. Verandert er straks iets aan die opzet, dan is dat het moment om weer op te letten. Twijfel je over een brief die nu in huis ligt, dan kun je die melden bij de Fraudehelpdesk voordat je iets doet.